Thanh Van Tang: Trung A-ham Tong Luc - Bia Cung

Trung A-h跩, bản H嫕 dịch của C?đ跩 Tăng-gi?đề-b?僧伽提婆, (Gautama Saṅghadeva) hiện h跣h được n鏙 l?Th嫕h điển của Hữu bộ (Sarvāstivāda). Do bởi Tăng-gi?đề-b?vốn xuất th滱 từ Kaśmira (Kế-t滱/ Ca-thấp-di-la); đ漧 l?thủ phủ, v?cũng được xem l?hệ ch璯h thống, của Nhất thiết hữu bộ, do đ?c?thể khẳng định Trung A-h跩 H嫕 dịch bởi Tăng-gi?đề-b?cũng thuộc Hữu bộ. Điều n輇 được phần lớn c塶 nh?nghi瘽 cứu hiện đại thừa nhận.

Luật của c塶 bộ ph壾, như Ngũ phần, Tăng-kỳ, Tứ phần, Thiện kiến, đều c?quan điểm như nhau, theo đ? ngay trong đại hội kết tập lần thứ nhất tại th跣h Vương X?c塶 bộ loại Th嫕h điển nguy瘽 thủy đ?được định h髶h, trong đ? c塶 kinh c?lượng trung b髶h, kh獼g d跬 kh獼g ngắn được tập họp chung th跣h một bộ loại gọi l?Trung. Định nghĩa n輇 kh獼g tuyệt đối ch璯h x塶, x彋 theo h髶h thức c塶 kinh thuộc Trung A-h跩 bản H嫕 dịch hiện tại. Trong số c塶 kinh được gọi l?Trung, tương đương với c塶 kinh được t骻 thấy trong Majjhima-Nikāya, cũng c?một số c塶 kinh được t骻 thấy tương đương trong Trường A-h跩, Tạp A-h跩, Tăng nhất, hoặc trong c塶 bộ Dīgha-Nikāya, Samyutta-Nikāya, Khuddaka-Nikāya. V?vậy, luật T嫢-b?đa t?ni T?b?sa của Hữu bộ n盦 một định nghĩa kh塶: "Những nghĩa l?s漉 xa được n鏙 cho h跣g chg sinh lợi căn, tập hợp th跣h Trung A-h跩." Do bởi nguy瘽 bản Phạn hay Sanskrit đ?thất lạc, cũng kh獼g c?bản dịch Tạng ngữ ho跣 chỉnh tương đương, ngoại trừ một số Kinh đơn h跣h bản được t骻 thấy trong luật Căn bản thuyết nhất thiết Hữu bộ (Mūlasarvāstivāda-vinaya) bản dịch Tạng ngữ. To跣 văn bản được xem l?đầy đủ hiện chỉ tồn tại trong bản dịch H嫕.

Hiện nay cũng chưa c?khảo cứu n跢 khả dĩ x塶 định h髶h thức tập th跣h nguy瘽 thủy của Kinh n輇.

Trong thời kỳ đầu, c塶 kinh thuộc Trung A-h跩 được dịch H嫕 sớm nhất c?thể n鏙 do bởi An Thế Cao 安世高, nay vẫn c?thể đọc được trong Đại ch嫕h tạng. Đ漧 chỉ l?bảy trong số 222 kinh hiện được biết.

Nh髶 chung, khởi đầu từ An Thế Cao, trong khoảng ni瘽 hiệu Kiến H瀡 2 đời Hậu H嫕 (tl. 148), cho đến Ph嫚 Hiền 法賢, ni瘽 hiệu H跩 Ninh 4 đời Tống (tl. 1001), c?tất cả 70 kinh đơn h跣h bản thuộc Trung A-h跩.

(...)