Thanh Van Tang: Tap A-ham Tong Luc - Bia Cung

TẠP A-H霖 - TỔNG LỤC. TUỆ SỸ bi瘽 soạn

Tạp A-h跩 (Skt. Samyukta-āgama), truyền thống của phần lớn c塶 học ph壾 sơ kỳ Phật gi嫪, ngoại trừ Hữu bộ, liệt k?l?bộ thứ ba trong bốn A-h跩, tương đương với Samyutta thuộc bộ thứ tư trong năm bộ Nikāya (Pāli), được bi瘽 tập trong đại hội kết tập lần thứ nhất.

Luật Ma-ha Tăng kỳ, thuộc Đại chg bộ (Mahāsaṅgika), ch廧: "T獼 giả A-nan tụng lại to跣 bộ Ph嫚 tạng như vậy. Những kinh c?văn c?d跬 được tập hợp th跣h một bộ gọi l?Trường A-h跩. Văn c?vừa, tập hợp th跣h bộ Trung A-h跩. Văn c?tạp, tập hợp th跣h bộ Tạp A-h跩. C塶 thể t跬 như Căn tạp, Lực tạp, Gi塶 tạp, Đạo tạp, v滱 v滱, được gọi l?tạp."

C塶 bộ Luật kh塶, ch廧 về đại hội kết tập n輇, m?hầu hết H嫕 dịch đều gọi l?雜 "tạp" với giải th獳h gần tương tợ, nhưng kh獼g x塶 nghĩa. Từ "tạp" được giải th獳h như vậy kh獼g ho跣 to跣 c?nghĩa "pha tạp" hay "tạp loạn", nghĩa l?pha trộn nhiều thứ linh tinh kh塶 nhau v跢 một g鏙. Từ n輇 được thấy x塶 định hơn theo giải th獳h của T?ni mẫu kinh: "Trong đ? tương ưng (li瘽 hệ) Tỳ-kheo, tương ưng Tỳ-kheo-ni, tương ưng Đế Th獳h, tương ưng chư Thi瘽, tương ưng Phạm Thi瘽; những kinh như vậy được tập hợp th跣h một bộ gọi l?Tạp A-h跩." N鏙 l?tương ưng Tỳ-kheo-ni, tương ưng Phạm Thi瘽, v滱 v滱, cho thấy c塶 tương đương của chg trong Pāli: Bhikkhunī-samyutta, Brahma-samyutta. "Tạp" được giải th獳h như vậy h跩 nghĩa "tương ưng", chỉ r?những kinh li瘽 hệ đến Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, chư Thi瘽, v滱 v滱 được tập hợp th跣h một bộ. Nghĩa Tịnh v?Huyền Trang đều hiểu theo nghĩa n輇, do đ?dịch l?Tương ưng A-cấp-ma. Từ Sanskrit saṃyukta, nguy瘽 l?ph滱 từ qu?khứ thụ động bởi động từ căn sam-YUJ, c?nghĩa l?kết hợp, nối kết hai c壾 lại với nhau như buộc hai con b?v跢 trong một cỗ xe k廩. ?nghĩa nối kết hay "tương ưng" n輇 được thấy r?trong giải th獳h của Hữu bộ t?nại-da tạp sự. Theo đ? những kinh c?nội dung li瘽 hệ (=tương ưng) đến năm uẩn, được tập hợp th跣h "Phẩm Uẩn"; những kinh c?nội dung li瘽 hệ đến xứ, giới, được tập hợp th跣h c塶 phẩm "Xứ" v?"Giới".

Huyền Trang trong Ph嫚 trụ k?cũng dịch l?"Tương ưng A-cấp-ma", nhưng lại kể th瘱 "Tạp loại A-cấp-ma", v?n鏙 Tố-đ嫢-l緆 tạng (Sūtra-piṭaka), tức Kinh tạng, bao gồm năm A-cấp-ma. Tạp loại A-cấp-ma được kể trong đ漧 như vậy l?bộ thứ năm, tương đương với Nikāya thứ năm của Pāli l?Khuddaka-nikāya. Pāli khuddaka, hay Sanskrit kṣudra c?nghĩa l?"tạp to壾", chỉ những tiểu tiết, chi tiết vụn vặt, kh獼g quan trọng, như những điều luật Phật chế nếu thấy l?kh獼g quan trọng th?chg tỳ-kheo c?thể liệt v跢 loại "tạp to壾 giới" (skt. kṣudrānukṣudraka) v?c?thể t鱱 ?kh獼g tu滱 giữ.

(...)